Przynajmniej wg Dziennika. Piękny obrazek pokazujący jak zdaniem tej rozrywkowej (jeśli chodzi o dział nauka) gazety będzie wyglądał upadek słynnego już satelity US193:

Boom!

Jak widać uderzenie nastąpi mniej więcej w centrum Warszawy, a eksplozja będzie miała siłę około gigatony trotylu. Grzyb (hydrazynowy?) będzie miał wysokość ok 100 km i prawdopodobnie sięgnie poza atmosferę. Sądząc po rozmiarach katastrofy w całym kraju powinniśmy spodziewać się wstrząsów o sile 25 w otwartej (na szczęście, bo by miejsca zabrakło) skali Richtera. Ale nie ma tego złego co by na dobre nie wyszło, kiedy już opadnie pył, a deszcze wypełnią krater, Polska będzie mogła poszczycić się posiadaniem najgłębszego jeziora na Ziemi.

Rzeczpospolita z kolei twierdzi, że satelita ma skrzydła, jak wiadomo są one niezbędne wszystkim pojazdom kosmicznym, gdyż w gęstym eterze przestrzeni okołoziemskiej wytwarzają niezwykle przydatną siłę nośną, dzięki czemu np. satelity nie spadają. Bardzo prawdopodobne jest, że upadek US193 spowodowany jest uszkodzeniem jednego ze skrzydeł w wyniku zderzenia z ptakiem (Anas jornalistus).

Sytuację próbuje uspokajać armia (źródło), jak widać już przygotowana na ewentualną katastrofę:

Generał Roman Polko z Biura Bezpieczeństwa Narodowego też uważa, że prawdopodobieństwo, iż satelita spadnie na Ziemię, wynosi najwyżej 25 procent. – Ale nawet jeśli, dotyczy to przestrzeni dwóch boisk piłkarskich – powiedział „Rz”.

Ale taka wypowiedź wręcz przeraża, gdyż w kontekście Euro 2012 należy zapytać: których boisk???

Kolejny krok na drodze do realizacji koncepcji komputera kwantowego. Dwóm zespołom naukowców z National Institute of Standards and Technology w Boulder i z Yale University udało się połączyć dwa qubity (kubity), kwantowe odpowiedniki tradycyjnych bitów, za pomocą przewodu, tworząc w ten sposób coś na kształt prymitywnej (ale kwantowej) magistrali.
Qubity, tym różnią się od swoich niekwantowych odpowiedników mogących przybierać stan 0 lub 1, że są w stanie przechowywać superpozycję (złożenie, rodzaj wymieszania) wielu stanów, co pozwala na zrównoleglenie niektórych obliczeń.
W doświadczeniach udało się umieścić zrobione z aluminium qubity na układzie scalonym i połączyć je za pomocą kilkumilimetrowego przewodu. W momencie aktywacji układu jeden qubit przekazywał swój stan kwantowy w postaci fotonu do przewodu, który po krótkiej chwili przesyłał go do drugiego qubitu. Udało się zatem pokazać, że między qubitami możliwa jest wymiana danych. Naukowcy twierdzą, że rozwiązanie jest skalowalne i do magistrali będzie można podłączyć więcej qubitów, co pozwoli zbliżyć się do możliwości stworzenia komputera kwantowego.
Niestety aktualny pozostaje problem dekoherencji kwantowej - superpozycje stanów przechowywane w qubitach są niestabilne i łatwo może dojść do przejścia takiej superpozycji w jeden ze stanów będących jej składową.

Mechanika kwantowa dobrze przewiduje wyniki doświadczeń, co wystarcza żeby była uznawana przez fizyków jako obowiązująca teoria opisu świata. Jednak jej prawa przeniesione na obiekty otaczającego nas na co dzień makroświata często przeczą tzw. zdrowemu rozsądkowi. Dobrym tego przykładem jest ilustrujący tzw. interpretację probabilistyczną mechaniki kwantowej eksperyment myślowy (trochę sadystyczny;) ) z kotem, autorstwa Schroedingera:

W szczelnym pomieszczeniu znajduje się kot oraz urządzenie uwalniające truciznę. Urządzenie jest uruchamiane przez jakieś zjawisko kwantowe, które przez powiedzmy godzinę może zajść lub nie z prawdopodobieństwem 50%. Po odczekaniu godziny musimy sprawdzić czy urządzenie zostało uruchomione i w wyniku tego kot jest martwy. Zdrowy rozsądek mówi nam, że kot ma 50% szans na to, że jeszcze żyje, tyle samo, że już nie. Ale zakłady, że kot jest albo żywy albo martwy. Natomiast z równań mechaniki kwantowej wynika, że do momentu wejścia kogoś do pokoju i sprawdzenia co z kotem, zwierzę jest w superpozycji (złożeniu) dwóch stanów: żywy lub martwy. Co to znaczy złożenie stanu żywy kot i martwy kot? Tu pojawia się problem z interpretacją zjawiska przy użyciu pojęć z otaczającego nas świata - coś nie może jednocześnie żyć i nie żyć a to właśnie wynika z mechaniki kwantowej, wg której dopiero w momencie wejścia obserwatora do pokoju (czyli w momencie pomiaru stanu kota) zwierzę przechodzi w jeden z dwóch wymienionych stanów (można przyrównać kota w pokoju do obracającej się monety, która w momencie wejścia obserwatora upada reszką lub orłem do góry). Do momentu wejścia obserwatora kot pozostaje zombiem ;)
Jeżeli takich doświadczeń przeprowadzimy odpowiednio wiele w połowie przypadków po wejściu do pokoju znajdziemy kota żywego, w połowie martwego ale podczas każdego z pojedynczych eksperymentów składających się na serię, będzie miał miejsce ten ciekawy przypadek współistnienia żywego i martwego kota.

W latach 50-tych XX wieku Hugh Everett III (był wtedy studentem Princeton) zaproponował ciekawą interpretację tego zjawiska. Otóż jego zdaniem w momencie dokonania obserwacji wszechświat dzieli się na tyle swoich odpowiedników ile jest możliwych rezultatów doświadczenia. W jednym wszechświecie obserwator znajdzie kota martwego w drugim równoległym żywego. Wg Everetta wszechświat dzieli się nieustannie podczas każdego procesu, w którym występuje złożenie stanów. Tak więc nasz wszechświat miałby być elementem większej struktury tzw. Multiwersum (wieloświat angl. Multiverse) , która jest masą nieustannie dzielących się wszechświatów. Teoria monumentalna ale wydawało się, że niemożliwa do zweryfikowania - bo jak sprawdzić czy istnieją jeszcze inne wszechświaty, trzeba by jakoś wydostać się poza nasz a to wydaje się co najmniej trudne. :)

Tymczasem kilka dni temu matematycy z Oxfordu ogłosili, że analizując “krzaczastą” matematyczną strukturę będącą modelem podziałów zachodzących w Multiwersum (zaproponowaną przez Davida Deutscha) , doszli do wniosku, że wyjaśnia ona probabilistyczną naturę zjawisk kwantowych. Dr Andy Albrecht fizyk z University of California stwierdził w komentarzu w New Scientist, iż “ta praca stanie się jednym z najważniejszych odkryć w historii nauki”.

Być może, jak na razie cieszą się entuzjaści możliwości podróży w czasie. Istnienie wszechświatów równoległych rozwiązuje paradoks dziadka: podróżnik cofa się do przeszłości i zabija swojego dziadka, zanim ten począł jego ojca - mamy problem: jak podróżujący może w ogóle istnieć skoro jego ojciec się nie narodzi? Odpowiedź: cofając się w czasie, przenosi się do równoległego wszechświata, w którym się nie narodzi.

Dzisiaj o 11:34 GMT z przylądka Canaveral na Florydzie wystartowała rakieta Delta II z sondą Dawn na pokładzie. Jest to pierwsza misja, której celem będą obiekty z położonego między Marsem a Jowiszem pasa planetoid. W 2009 roku Dawn dotrze w pobliże Marsa gdzie wykona manewr asysty grawitacyjnej aby przyspieszyć, w 2011 wejdzie na orbitę planetoidy Westy, by po kilku miesiącach rozpocząć podróż w kierunku planety karłowatej Ceres (do momentu niedawnych zmian w definicji obiektów Układu Słonecznego była to największa z planetoid), na orbitę której wejdzie w 2015 roku. Na przelot z orbity Westy do Ceres Dawn potrzebuje sporych zmian prędkości, użycie do ich uzyskania silników chemicznych znacznie zwiększyłoby masę sondy, dlatego na pokładzie znajdują się trzy silniki jonowe o słabszym ciągu niż tradycyjny napęd ale znacznie bardziej wydajne. Paliwem silników jonowych Dawna jest rzadki pierwiastek: ksenon.

Film ze startu:

Physorg donosi: Trzy azjatyckie potęgi Japonia, Chiny oraz Indie realizują właśnie misje badawcze na Księżyc a zebrane dane mają posłużyć do dalszej eksploracji.
14 września Japonia wystrzeliła swój pierwszy księżycowy orbiter - Kaguya, z dwoma subsatelitami na pokładzie, który dotrze do celu 3 października. Jego zadaniem będzie badanie pochodzenia i ewolucji Księżyca oraz m.in. ocena składu chemicznego powierzchni, poszukiwanie minerałów i wody. Z kolei chińska sonda księżycowa Chang’e 1 jest już transportowana na miejsce startu i prawdopodobnie poleci pod koniec tego roku, Hindusi natomiast zapowiadają start swojego Chandrayaana 1 na marzec lub kwiecień 2008 r.

Na konferencji o tematyce kosmicznej w indyjskim mieście Hyderabad, przedstawiciele agencji z tych trzech państw zapowiadają, że wymienione sondy to tylko wstęp a celem jest posłanie na Księżyc ludzi. Jako przykład korzyści (pozanaukowych) płynących z eksploracji naszego satelity, znowu podaje się możliwość pozyskiwania Helu-3, który w przyszłości ma rozwiązać problemy energetyczne ludzkości (booooring - jak dotąd elektrownie na Hel-3 istnieją chyba tylko w symulacjach komputerowych). Księżyc ma też posłużyć jako przystanek do dalszych wypraw załogowych na Marsa - hmm, jeśli w ogóle ktoś tam poleci, na razie NASA znowu przesunęła “termin” lotu człowieka na Czerwoną Planetę na rok 2037 (choć bardziej prawdopodobne jest, że wtedy poznamy po prostu kolejną, bardziej odległą datę). Chyba trzeba będzie poczekać na Mars X-prize i prywatne przedsięwzięcia. ;)
Niemniej widać wzrost zainteresowania Księżycem, oprócz trzech wymienionych misji badania naszego satelity zapowiadają Amerykanie - pod koniec 2008 roku ma wystartować Lunar Reconnaissance Orbiter. USA potrzebuje sporo danych dla planowanych misji załogowych, gdyż lądowanie na Księżycu do 2020 roku to główny punkt Bushowskiej Vision for Space Exploration. Do tego dochodzi jeszcze deadline Google Lunar X-Prize (opisywałem tutaj) w 2012 (albo 2015) roku. Robi się ciasno wokół Srebrnego Globu. ;)

Prawo Moore’a głosi (w uproszczeniu), że mniej więcej co dwa lata podwaja się ilość tranzystorów jakie można upakować na danej powierzchni układu scalonego (a tym samym podwaja się moc obliczeniowa procesorów). Przez ostatnie lata producenci procesorów dotrzymywali kroku przewidywaniom teorii i nowe modele mniej więcej co dwa lata podwajały swoją szybkość. Ale pojawiają się też problemy, a jednym z poważniejszych jest generowane przez coraz gęściej upakowane tranzystory ciepło, które coraz trudniej odprowadzać tak aby nie stopiło samego układu.
Z pomocą może przyjść kwantowy spinowy efekt Halla - twierdzi profesor Shou Cheng Zhang z Uniwersytetu w Wuerzburg. Jego zespół wykorzystał złożony z warstw rtęciowo-tellurowych i kadmowo-tellurowych półprzewodnik, w którym badacze wyrównali spiny elektronów. W takich warunkach prąd płynie jedynie na krawędziach półprzewodnika i dodatkowo elektrony o takim samym spinie poruszają się w jedną stronę, natomiast te o przeciwnym w drugą, oraz co ważne nie jest generowane ciepło na skutek rozpraszania energii czy zderzeń elektronów z zanieczyszczeniami w półprzewodniku.
Gdyby technologię udało się zastosować do produkcji układów scalonych, problem przegrzewania się tranzystorów straciłby na znaczeniu.

Tydzień po odkryciu krateru w południowym Peru (pisałem o tym tutaj), aktualna hipoteza to nadal upadek meteorytu. W czwartek na miejsce zdarzenia dotarli naukowcy z peruwiańskiego Instytutu Geofizycznego. Notatki prasowe głoszą, że badacze na podstawie znalezionego fragmentu skały zawierającego żelazo oraz relacji świadków mówiących o kuli ognistej na niebie, głośnych dźwiękach itd. twierdzą, że był to meteoryt. W chwili upadku miał nie więcej niż metr średnicy, był raczej chłodny (dlatego naukowcy powątpiewają w prawdziwość relacji o gotującej się wodzie w kraterze) i wybił w ziemi eliptyczną dziurę o średnicy ok. 15 i głębokości 5 metrów. Zarejestrowano wstrząs sejsmiczny o sile 1,5 magnitudo w skali Richtera, odpowiadający wybuchowi ok. 5 ton trotylu. Nie potwierdzono związku między zachorowaniami i upadkiem.

Próbowałem dobrać współczynniki dla kalkulatora efektów upadku obiektów kosmicznych tak żeby trafić w odpowiednią wielkość meteorytu i rozmiary krateru. Ze zwracanych wartości wynika, że przejście przez atmosferę (przy standardowej prędkości i najbardziej prawdopodobnym kącie wejścia) mógł przetrwać meteoryt żelazny o dużej gęstości i rozmiarach około 60-70 centymetrów. Co ciekawe kalkulator informuje, że obiekty takiej wielkości wpadają w atmosferę ziemską częściej niż raz na miesiąc. Niestety kalkulator dla upadku obiektu takiej wielkości podaje “brak efektów sejsmicznych” a Peruwiańczycy coś jednak zarejestrowali. W każdym razie dalsze badania będą prowadzone i być może poznamy więcej szczegółów.

Przy okazji kilka ciekawych odwiedzin z kosmosu z lat 90-tych ubiegłego i zerowych obecnego wieku:

Peekskill, 9 pażdziernika 1992
Obiekt przeleciał kilkaset kilometrów nad USA i został nagrany kilkanaście razy, oto jedno z ujęć:

El Paso, 3 października 1996

Tagish Lake, 18 stycznia 2000
Filmik przedstawia pozostałość po eksplozji w atmosferze o sile prawie 2 kiloton, spowodowanej przez kilkutonowy obiekt.

Park Forest, 27 marca 2003

Syberia 2002

Największa katastrofa ostatnich lat z udziałem meteorytu miała miejsce najprawdopodobniej 25 września 2002 roku na Syberii w okolicach miasteczka Bodaibo. Obiekt zniszczył 40 mil kwadratowych tajgi … Brak filmów i zdjęć, tylko zbiór relacji prasowych.

Grupa naukowców z Uniwersytetu Waseda w Tokio pracuje nad robotem, który potrafi doskonale naśladować ludzką mimikę. Twarz urządzenia WD-2, stworzona z elastycznego materiału Septom, posiada 17 punktów, w których mogą następować odkształcenia tworzywa. Technologia umożliwia wygenerowanie znacznie szerszej gamy wyrazów twarzy niż w dotychczasowych rozwiązaniach, co ma pozwolić na lepszą interakcję przyszłych robotów z ludźmi. Poniżej przykład możliwości WD-2:

Co ciekawe kształt sztucznej twarzy może być modyfikowany na podstawie wyglądu rzeczywistych ludzi. Szybki skan, odpowiednie ustawienie 17 punktów i sobowtór gotowy:

Naukowcy z University of Pennsylvania opracowali ciekawe nanostruktury (a konkretnie nanowires, może ktoś wie czy jest oficjalne tłumaczenia na polski, “nanodruty”?) o średnicy 30-50 nanometrów i długości 10 mikrometrów, zdolne do przechowywania danych. Właściwości nowego materiału są interesujące (użyłbym słowa “porażające” ale się chyba przejadło ;) ): odczyt 1000 razy szybszy niż obecne pamięci Flash, trwałość 100 tys. lat, mniejszy pobór mocy, większa pojemność, prostsza produkcja …

Wygląda na to, że szybki terabajtowy memory stick z kolekcją setek filmów to już nie sprawa kilku dekad, ale raczej paru lat. Jeśli ta technologia się rozwinie, czarno widzę przyszłość twardych dysków.

Źródło: ScienceDaily

Tytuł jak z dawnych, nieodżałowanych “Skandali” :) Jak podaje Reuters w południowym Peru w okolicach jeziora Titicaca prawdopodobnie spadł meteoryt - tzn. ludzie coś w widzieli, coś słyszeli, poszli sprawdzić i znaleźli śmierdzący krater (ok. 30 metrów średnicy):

Potem wśród świadków i policjantów badających miejsce pojawiły się bóle głowy i wymioty, podobno ludzie są przerażeni.

Jak zwykle w takich sytuacjach na początku niewiele wiadomo i z rezerwą trzeba podchodzić do “gorących newsów”. Nie ma pewności czy rzeczywiście spadł jakiś meteoryt, czy na zdjęciu widnieje krater poupadkowy, czy zachorowania mają coś wspólnego z tym wydarzeniem (pojawiły się hipotezy, że pod ziemią znajdowały się gnijące szczątki zwierząt - stąd smród i być może problemy zdrowotne).

Tutaj jest krótki filmik pokazujący domniemany krater.

Update 19.09.2007

Fox News donosi, że eksperci potwierdzili, iż krater powstał w wyniku upadku meteorytu kamiennego, którego fragmenty znaleziono na miejscu zdarzenia. Jednocześnie twierdzą, że brak jest dowodów, iż meteoryt był bezpośrednim powodem kilkuset zachorowań, sugerują raczej podłoże psychosomatyczne, spowodowane strachem.

Wcześniej wykluczono hipotezę, jakoby w Peru spadł sztuczny satelita z materiałami radioaktywnymi na pokładzie i skaził okolicę.

Trochę mało piszę się o byku, który podobno zdechł na skutek zatrucia oparami wydobywającymi się z krateru. Gdyby taka była faktyczna przyczyna zgonu zwierzęcia, byłaby to dopiero druga zarejestrowana ofiara upadku meteorytu po psie trafionym w Egipcie w 1911 roku (choć na pewno jakieś ofiary wśród zwierząt spowodowała katastrofa tunguska ale brak danych).

Update 20.09.2007

Niby potwierdzono, że krater powstał w wyniku upadku meteorytu, ale nadal są wątpliwości. Assiosciated Press relacjonuje wypowiedź Jose Mechare z peruwiańskiego Instytutu Górnictwa i Metalurgii, który mówi, że jakiś geolog zbadał znalezione w okolicy fragmenty i stwierdził, iż był to meteoryt kamienny. Z kolei na jednym z blogów New York Times’a zebrano opinie sceptyczne co do tego czy rzeczywiście był to meteoryt. M.in. krytykowana jest relacja J. Mechare, jakoby woda w kraterze gotowała się na skutego ciepła pochodzącego z meteorytu - podobno obiekty takiej wielkości spadające na Ziemię są raczej chłodne. Blog podaje też raczej zabawną teorię rosyjskiej gazety “Prawda” (cudzysłów wskazany ;) ) o zestrzeleniu przez Stany Zjednoczone własnego satelity, który spadając miał wybić krater.

Być może dowiemy się więcej, gdy na miejsce zdarzenia dotrą naukowcy z peruwiańskiego Instytutu Geofizycznego. Mieli pojawić się w czwartek czyli dzisiaj (w Peru jest obecnie czwarta po południu).